Γ΄ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ - ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΩΤΗΡΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ
Περιορισμένα τα δικαιώματα γυναικών στην αρχαιότητα
Τα ανθρώπινα δικαιώματα αποτελούν τον θεμέλιο λίθο της σύγχρονης δημοκρατίας και εκφράζουν την πίστη στον σεβασμό, την ελευθερία και την ισότητα όλων των ανθρώπων. Αν και οι έννοιες αυτές διαμορφώθηκαν θεσμικά πολλούς αιώνες αργότερα, μπορούμε να διακρίνουμε τα πρώτα τους σπέρματα ήδη στην αρχαία ελληνική γραμματεία. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Ελένη του Ευριπίδη, ένα έργο που, μέσα από τον αγώνα της ηρωίδας του, αναδεικνύει διαχρονικές αξίες που συνδέονται με την έννοια των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η Ελένη του Ευριπίδη, παρότι γραμμένη σε μια εποχή όπου τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν είχαν διαμορφωθεί θεσμικά, εκφράζει με συγκινητικό τρόπο αξίες που σήμερα θεωρούμε δημοκρατικές: την ελευθερία, τη δικαιοσύνη, την ειρήνη και τον σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Η διαφορά έγκειται στο ότι τότε αυτές οι αξίες προβάλλονταν μέσα από την τραγική εμπειρία και την ηθική διδασκαλία, ενώ σήμερα αποτελούν νομικά κατοχυρωμένα δικαιώματα για όλους τους πολίτες. Έτσι, η Ελένη παραμένει διαχρονικό σύμβολο του αγώνα του ανθρώπου για δικαίωση και ελευθερία.
Αν
και η Ελένη είναι δυναμική και έξυπνη, ζει σε μια κοινωνία όπου οι γυναίκες δεν
έχουν ίσα δικαιώματα με τους άνδρες. Η θέση της καθορίζεται από τους άνδρες
γύρω της (Μενέλαος, Θεοκλύμενος).
Στη σύγχρονη δημοκρατία, αντιθέτως, τα δικαιώματα των
γυναικών αναγνωρίζονται πλήρως: ισότητα, ελευθερία λόγου,
επιλογής και συμμετοχής στα κοινά.
Οι μαθητές Κωνσταντινίδης Ιωάννης και Tσιριπίδου Μαργαρίτα του Γ4 δραματοποίησαν την 5η σκηνή του Γ΄ επεισοδίου, όπου φαίνεται η υπεροχή του σχεδίου της Ελένης για την απόδραση των δύο συζύγων, της Ελένης και του Μενέλαου, από την Αίγυπτο και ταυτόχρονα η δύναμη του γυναικείου μαυλού, σε αντίθεση με την αντίληψη της εποχής ότι οι γυναίκες υστερούν σωματικά και πνευματικά από τους άνδρες.
Ακολουθεί το ηχητικό βίντεο της δραματοποίησης των δύο μαθητών:
