Θεατρική παράσταση: Μια άλλη Ελένη 

Φτάνοντας προς το τέλος της διδασκαλίας της Ελένης του Ευριπίδη μπορείτε να παρακολουθήσετε τη θεατρική παράσταση που δόθηκε από τις θεατρικές ομάδες του Γυμνασίου και Λυκείου των Γιαννιτσών με χιουμοριστικό και πιο προσιτό τρόπο, στο βίντεο που ακολουθεί:

 Γ΄ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ - ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΩΤΗΡΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ

Περιορισμένα τα δικαιώματα γυναικών στην αρχαιότητα

Τα ανθρώπινα δικαιώματα αποτελούν τον θεμέλιο λίθο της σύγχρονης δημοκρατίας και εκφράζουν την πίστη στον σεβασμό, την ελευθερία και την ισότητα όλων των ανθρώπων. Αν και οι έννοιες αυτές διαμορφώθηκαν θεσμικά πολλούς αιώνες αργότερα, μπορούμε να διακρίνουμε τα πρώτα τους σπέρματα ήδη στην αρχαία ελληνική γραμματεία. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Ελένη του Ευριπίδη, ένα έργο που, μέσα από τον αγώνα της ηρωίδας του, αναδεικνύει διαχρονικές αξίες που συνδέονται με την έννοια των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η Ελένη του Ευριπίδη, παρότι γραμμένη σε μια εποχή όπου τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν είχαν διαμορφωθεί θεσμικά, εκφράζει με συγκινητικό τρόπο αξίες που σήμερα θεωρούμε δημοκρατικές: την ελευθερία, τη δικαιοσύνη, την ειρήνη και τον σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Η διαφορά έγκειται στο ότι τότε αυτές οι αξίες προβάλλονταν μέσα από την τραγική εμπειρία και την ηθική διδασκαλία, ενώ σήμερα αποτελούν νομικά κατοχυρωμένα δικαιώματα για όλους τους πολίτες. Έτσι, η Ελένη παραμένει διαχρονικό σύμβολο του αγώνα του ανθρώπου για δικαίωση και ελευθερία.

Αν και η Ελένη είναι δυναμική και έξυπνη, ζει σε μια κοινωνία όπου οι γυναίκες δεν έχουν ίσα δικαιώματα με τους άνδρες. Η θέση της καθορίζεται από τους άνδρες γύρω της (Μενέλαος, Θεοκλύμενος).
Στη σύγχρονη δημοκρατία, αντιθέτως, τα δικαιώματα των γυναικών αναγνωρίζονται πλήρως: ισότητα, ελευθερία λόγου, επιλογής και συμμετοχής στα κοινά.

Οι μαθητές Κωνσταντινίδης Ιωάννης και Tσιριπίδου Μαργαρίτα του Γ4 δραματοποίησαν την 5η σκηνή του Γ΄ επεισοδίου, όπου φαίνεται η υπεροχή του σχεδίου της Ελένης για την απόδραση των δύο συζύγων, της Ελένης και του Μενέλαου, από την Αίγυπτο και ταυτόχρονα η δύναμη του γυναικείου μαυλού, σε αντίθεση με την αντίληψη της εποχής ότι οι γυναίκες υστερούν σωματικά και πνευματικά από τους άνδρες.

Ακολουθεί το ηχητικό βίντεο της δραματοποίησης των δύο μαθητών:

 

Επίσκεψη των μαθητών του Γ1 και Γ4 στο νοσοκομείο Παπαγεωργίου και τον σύλλογο Αντηρίδα, στο πλαίσιο του προγράμματος Ενεργός μαθητής-Ενεργός πολίτης

Ο "Σύλλογος Φίλων Νοσοκομείου Παπαγεωργίου, Η Αντηρίδα"  είναι ένας εθελοντικός Σύλλογος, που ξεκίνησε τη δράση του  στις αρχές του 2011.

"Αντηρίδα" σημαίνει στήριγμα και αυτός είναι ο πρωταρχικός του σκοπός. Ευαισθητοποιεί ανθρώπους στην προαγωγή του εθελοντισμού και, μέσα από εθελοντικές δράσεις, στηρίζει με κάθε δυνατό τρόπο, τις λειτουργίες και  ανάγκες του Νοσοκομείου Παπαγεωργίου, τόσο τους ασθενείς που απευθύνονται σ’ αυτό και τους ανθρώπους τους, όσο και τους εργαζόμενους στο Νοσοκομείο.

Συνεργάζεται με άλλους φορείς  της τοπικής κοινωνίας, ούτως ώστε να έχει παραγωγικές σχέσεις και δράσεις χρήσιμες για το ευρύτερο κοινωνικό σύνολο. Υποστηρίζει και οργανώνει εκπαιδευτικές διαδικασίες   και πολιτιστικές εκδηλώσεις κάθε είδους, τόσο στο Νοσοκομείο όσο και στην πόλη μας.
Πιστεύει ότι οι  προσπάθειες βελτίωσης της καθημερινότητάς μας μέσα από τον εθελοντισμό είναι στην  εποχή μας πιο απαραίτητες από ποτέ. Επιζητά να ενώνουμε όλοι τις δυνάμεις μας  με την τοπική κοινωνία, για να μοιραζόμαστε την χαρά της προσφοράς και συμμετοχής.

Οι μαθητές του σχολείου μας, στο πλαίσιο της ξενάγησής τους από τους εθελοντές της Αντηρίδας στο νοσοκομείου Παπαγεωργίου, παρακολούθησαν και την ενημερωτική δράση ΄΄Οδηγήστε συνετά – Οδηγήστε έξυπνα – Ζήστε τη ζωή σας και μη στερήσετε τη ζωή σας από κανέναν άλλον΄΄ από εκπροσώπους της Διεύθυνσης Τροχαίας Θεσσαλονίκης.

Η εμπειρία και οι εντυπώσεις ήταν πολύτιμες για μαθητές και συνοδούς καθηγητές!!

 

Τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και οι Ανθρώπινες Αξίες στην Ελένη του Ευριπίδη και στο σύγχρονο δημοκρατικό πολίτευμα

Ø  Ποια κοινά σημεία αναφορικά με τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και τις Ανθρώπινες Αξίες  μπορούμε να εντοπίσουμε στην «Ελένη» του Ευριπίδη και στο σύγχρονο δημοκρατικό πολίτευμα:

1. Η αξία της Αλήθειας και του Λόγου

 

·        Στην Ελένη, η ηρωίδα παλεύει να αποκαλύψει την αλήθεια για τον εαυτό της — ότι δεν πήγε ποτέ στην Τροία, αλλά ένα είδωλό της προκάλεσε τον πόλεμο.

·        Η αναζήτηση της αλήθειας και η δύναμη του λόγου (διάλογος με τον Μενέλαο, αποδείξεις, επιχειρήματα) είναι κεντρικά στοιχεία του έργου.

 

·        Και στο σύγχρονο δημοκρατικό πολίτευμα, η ελεύθερη έκφραση και η αναζήτηση της αλήθειας μέσω του λόγου και του διαλόγου αποτελούν βασικές αρχές (π.χ. δημόσιος διάλογος, ΜΜΕ, δικαιοσύνη, παιδεία).

 

2. Η ελευθερία και η αυτοδιάθεση του ανθρώπου

 

·        Η Ελένη είναι αιχμάλωτη στην Αίγυπτο, χωρίς δυνατότητα να καθορίσει τη μοίρα της· ωστόσο αγωνίζεται να αποδράσει και να ορίσει τη ζωή της.

 

·        Αυτή η στάση συνδέεται με τη δημοκρατική ιδέα της ελευθερίας: ο άνθρωπος πρέπει να έχει λόγο για τη ζωή του, να μπορεί να επιλέγει και να αντιστέκεται στην αυθαιρεσία της εξουσίας, να ζει ελεύθερος.

 

3. Η κριτική σκέψη και η αμφισβήτηση

 

·        Ο Ευριπίδης, γενικά, και στην Ελένη, ειδικά, αμφισβητεί μύθους, θεούς και κοινωνικά στερεότυπα.

·        Παρουσιάζει μια λογική, «φιλοσοφική» προσέγγιση της πραγματικότητας — δείχνοντας πως οι άνθρωποι πρέπει να σκεφτούν μόνοι τους, όχι να πιστεύουν τυφλά ό,τι τους λέγεται.

 

·        Αυτό είναι θεμέλιο της Δημοκρατίας, που προϋποθέτει ενημερωμένους και σκεπτόμενους πολίτες, ικανούς να αμφισβητούν την εξουσία.

 

 4. Ο σεβασμός στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια

 

·        Η Ελένη, παρά τις κατηγορίες που έχει δεχθεί, παραμένει ηθικά ακέραιη και διεκδικεί τον σεβασμό της.

 

·        Στη Δημοκρατία, η ανθρώπινη αξία είναι υπέρτατο αγαθό — κάθε άτομο έχει δικαιώματα και πρέπει να αντιμετωπίζεται με σεβασμό, ανεξάρτητα από τη φήμη ή τη θέση του.

 

5. Η ειρήνη και η κριτική του πολέμου

 

·        Ο Ευριπίδης δείχνει πως ο Τρωικός Πόλεμος ήταν μάταιος, βασισμένος σε ψέμα — μια τραγική απώλεια ζωών για το τίποτα.

 

·        Το σύγχρονο δημοκρατικό πολίτευμα προάγει την ειρηνική επίλυση διαφορών, τον διάλογο αντί της βίας, και τη διπλωματία.

 

Ø  ΠΙΝΑΚΑΣ

 

Θέμα	Στην Ελένη	Στη Δημοκρατία
Αλήθεια & Λόγος	Η Ελένη αποκαλύπτει την αλήθεια με επιχειρήματα	Ελεύθερος διάλογος & αναζήτηση της αλήθειας
Ελευθερία	Αγώνας για αυτοδιάθεση	Ελευθερία του πολίτη
Κριτική σκέψη	Αμφισβήτηση μύθων και θεών	Σκέψη χωρίς δογματισμό
Αξιοπρέπεια	Ηθική σταθερότητα της Ελένης	Σεβασμός στην ανθρώπινη αξία
Ειρήνη	Κριτική στον πόλεμο	Ειρηνική συνύπαρξη

 

Ø  ΔΙΑΦΟΡΕΣ

Ø  Ποιες διαφορές αναφορικά με τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και τις Ανθρώπινες Αξίες  μπορούμε να εντοπίσουμε στην «Ελένη» του Ευριπίδη και στη σύγχρονη Δημοκρατία;

1.   Θεϊκή και ανθρώπινη δικαιοσύνη

 

·       Στην Ελένη, η μοίρα των ανθρώπων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη βούληση των θεών. Η δικαιοσύνη δεν είναι πάντοτε ανθρώπινη ή δίκαιη, αλλά αποτέλεσμα θεϊκών αποφάσεων.

·       Αντίθετα, στο σύγχρονο δημοκρατικό πολίτευμα η δικαιοσύνη είναι ανθρώπινο δημιούργημα και κατοχυρώνεται θεσμικά μέσα από νόμους, δικαστήρια και διεθνείς συμβάσεις.

2.     Περιορισμένα δικαιώματα γυναικών στην αρχαιότητα

 

·       Αν και η Ελένη είναι μια δυναμική γυναίκα, ζει σε μια κοινωνία όπου οι γυναίκες δεν έχουν ίσα δικαιώματα με τους άνδρες. Η θέση της καθορίζεται από τους άνδρες γύρω της (Μενέλαος, Θεοκλύμενος).

·       Στη σύγχρονη δημοκρατία, αντιθέτως, τα δικαιώματα των γυναικών αναγνωρίζονται πλήρως: ισότητα, ελευθερία λόγου, επιλογής και συμμετοχής στα κοινά.

 

3.     Απουσία θεσμικής κατοχύρωσης δικαιωμάτων

 

·       Στον κόσμο του Ευριπίδη, η έννοια των Ανθρώπινων Δικαιωμάτων δεν υπάρχει θεσμικά· προβάλλεται κυρίως μέσα από ηθικά διδάγματα και φιλοσοφικές ιδέες.

·       Αντίθετα, στη σύγχρονη δημοκρατία τα δικαιώματα κατοχυρώνονται συνταγματικά και προστατεύονται από διεθνείς οργανισμούς, όπως ο ΟΗΕ και το Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.